Bdcə sistemi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişikliklər edilməsi barədə

 

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASININ QANUNU

 

Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 94-c maddəsinin I hissəsinin 15-ci bəndini rəhbər tutaraq qərara alır:

Maddə 1. Bdcə sistemi haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanununda (Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2002, № 10, maddə 584; 2003, № 6, maddə 267; 2004, № 12, maddə 979; 2005, № 5, maddə 393, № 12, maddə 1083; 2006, № 2, maddə 67, № 3, maddə 225, № 12, maddə 1012; 2007, № 12, maddə 1202; 2008, № 12, maddə 1049; 2009, № 7, maddə 505; 2012, № 6, maddə 528; 2014, № 8, maddə 958; 2016, № 11, maddə 1777; 2017, № 1, maddələr 18, 32) aşağıdakı dəyişikliklər edilsin:

1.1. 1.1.24-c maddənin sonunda nqtə işarəsi nqtəli vergl işarəsi ilə əvəz edilsin və aşağıdakı məzmunda 1.1.25 1.1.37-ci maddələr əlavə edilsin:

1.1.25. vahid xəzinə hesabı dvlət xəzinədarlığının bank və maliyyə institutlarındakı hesablar sistemi;

1.1.26. vahid xəzinə hesabının qalığı dvlət xəzinədarlığının bank və maliyyə institutlarındakı hesablar sistemində vəsait qalığı;

1.1.27. vahid xəzinə hesabının sərbəst qalığı dvlət xəzinədarlığının bank və maliyyə institutlarındakı hesablar sistemində tən illərin dvlət bdcələrinin icrası nəticəsində cari bdcə ilinin əvvəlinə qalan vəsaitin məbləği;

1.1.28. xalis maliyyə aktivləri Azərbaycan Respublikası Dvlət Neft Fondunun vəsaitinin qalığı, vahid xəzinə hesabının qalığı, vahid xəzinə hesabının idarəetməyə verilmiş vəsaitləri, Azərbaycan Respublikasının adından bağlanılmış mqavilələrin hdəlikləri zrə xarici dvlətlər tərəfindən dənilməli olan borc və dvlət məssisələrinin dvlət bdcəsi qarşısında hdəliklərinə xidmət zrə cari ilə dşən məbləğin cəmi ilə daxili və xarici dvlət borcunun mumi məbləğinin fərqi;

1.1.29. bdcə qaydası orta və uzunmddətli makroiqtisadi dayanıqlığı, maliyyə və borc intizamını təmin edən bdcə siyasətinin həyata keirilməsi n makroiqtisadi və bdcə gstəricilərindən ibarət ərivə;

1.1.30. dvlət məssisəsi paylarının (səhmlərinin) 51 və daha artıq faizi birbaşa və ya dolayısı ilə dvlətə məxsus olan səhmdar cəmiyyət, məhdud məsuliyyətli cəmiyyət, digər təşkilati formada fəaliyyət gstərən hquqi şəxslər və publik hquqi şəxslər;

1.1.31. qeyri-neft mumi daxili məhsul mumi daxili məhsulun məcmu dəyəri ilə neft-qaz sektorunda formalaşan mumi daxili məhsulun məcmu dəyərinin fərqi;

1.1.32. neft gəlirləri Azərbaycan Respublikası Dvlət Neft Fondunun gəlirləri və neft-qaz sahəsində fəaliyyətdən dvlət bdcəsinə daxil olan gəlirlərin (fiziki şəxslərin gəlir vergisi istisna olmaqla) məcmusu;

1.1.33. xərclənə bilən neft gəlirləri proqnozlaşdırılan bdcə ilinin əvvəlinə xalis maliyyə aktivlərinin 30 faizi ilə neft gəlirləri arasında yaranan fərqin 20 faizinin həmin gstəricilərin kiiyinin zərinə gəlinməklə formalaşan məbləği;

1.1.34. icmal bdcə xərclərinin proqnozlaşdırılan yuxarı həddi bdcə ili n təsdiq olunan neft gəlirləri və Azərbaycan Respublikası Dvlət Neft Fondunun xərclərinin məcmusu ilə bu Qanunun 11-1.2.1 11-1.2.5-ci maddələrində qeyd olunmuş qeyri-neft gəlirləri və digər daxilolmaların proqnozunun cəmi;

1.1.35. icmal bdcənin baza xərcləri dvlət borcu zrə faiz dənişləri istisna olmaqla, icmal bdcənin digər xərcləri;

1.1.36. icmal bdcənin qeyri-neft baza kəsiri xərclənə bilən neft gəlirləri istisna olmaqla, icmal bdcənin digər gəlirləri ilə baza xərclərinin fərqi;

1.1.37. ortamddətli dvr 5 ilədək olan dvr..

1.2. 11.3-c maddənin ikinci cmləsinə dəqiqləşdirilir szndən sonra və mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqana (quruma) təqdim edilir szləri əlavə edilsin.

1.3. Aşağıdakı məzmunda 11.3-1-ci maddə əlavə edilsin:

11.3-1. Dvlət bdcəsinin gəlirlərini təmin edən mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqan (qurum) və mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqanın (qurumun) sorğusu əsasında bdcə təşkilatları nvbəti il və sonrakı il n bdcə-vergi siyasətinin əsas istiqamətlərinə dair təkliflərini və bdcə qaydasının hesablanması n bu Qanunun 11-1-ci maddəsinə əsasən tələb olunan məlumatları mart ayının 1-dək mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqana (quruma) təqdim edirlər..

1.4. 11.5-ci maddəyə bdcə proqnozu szlərindən sonra (bdcə qaydasına uyğun hesablanmış icmal bdcənin xərclərinin yuxarı həddi də daxil olmaqla) szləri əlavə edilsin.

1.5. 11.15-ci və 11.16-cı maddələrə Nvbəti bdcə ili zrə szlərindən sonra bdcə qaydasına uyğun hesablanmış icmal bdcə xərclərinin yuxarı həddi də daxil olmaqla, szləri və sonrakı il n icmal bdcənin gstəriciləri szlərindən sonra (bdcə qaydasına uyğun hesablanmış icmal bdcə xərclərinin yuxarı həddi nəzərə alınmaqla) szləri əlavə edilsin.

1.6. Aşağıdakı məzmunda 11-1-ci maddə əlavə edilsin:

Maddə 11-1. Bdcə qaydası

11-1.1. Nvbəti il və sonrakı il n icmal bdcə xərclərinin proqnozlaşdırılan yuxarı həddi bu maddəyə uyğun olaraq hesablanan icmal bdcə xərclərinin yuxarı həddindən artıq ola bilməz.

11-1.2. İcmal bdcə xərclərinin yuxarı həddi cari ilin təsdiq olunmuş icmal bdcə xərclərinin 103 faizindən ox olmamaqla xərclənə bilən neft gəlirləri ilə aşağıdakı qeyri-neft gəlirləri və digər daxilolmaların proqnozunun cəminə əsasən məyyən edilir:

11-1.2.1. dvlət bdcəsinə neft-qaz sahəsi istisna olmaqla, digər sahələrdən dənilən dvlət vergiləri və rsumları, habelə bu Qanunla məyyən edilən bdcə gəlirlərinin təsnifatına uyğun digər daxilolmalar;

11-1.2.2. dvlət bdcəsindən verilən dotasiya istisna olmaqla, Naxıvan Muxtar Respublikasının bdcəsinin gəlirləri;

11-1.2.3. sosial təminatı və mdafiəni həyata keirən mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqanın (qurumun) bdcəsinə dvlət bdcəsinin hdəliklərinin maliyyələşdirilməsi n ayrılan vəsait və dvlət bdcəsindən maliyyələşən təşkilatların məcburi sosial sığorta haqları zrə ayırmaları istisna olmaqla, sosial təminatı və mdafiəni həyata keirən mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqanın (qurumun) bdcəsinə məcburi dvlət sosial sığorta haqlarından və digər mənbələrdən daxilolmalar;

11-1.2.4. dvlət bdcəsindən maliyyələşən təşkilatların işsizlikdən sığorta zrə dədikləri sığorta haqları istisna olmaqla, işsizlikdən sığorta fonduna işsizlikdən sığorta zrə sığorta haqlarından və digər mənbələrdən daxilolmalar;

11-1.2.5. xarici kreditlər zrə daxilolmaların istifadə olunan hissəsi də daxil olmaqla, dvlət və icmal bdcələrin kəsirlərinin qanunla məyyən edilmiş maliyyələşdirmə mənbələri hesabına daxilolmaları.

11-1.3. Nvbəti bdcə ili zrə icmal bdcənin qeyri-neft baza kəsirinin qeyri-neft mumi daxili məhsula nisbət gstəricisinin cari ilin mvafiq gstəricisindən az olması hədəflənir. Həmin nisbət gstəricisi cari ilin mvafiq gstəricisindən az olmadıqda, icmal bdcə xərclərinin proqnozlaşdırılan yuxarı həddi nvbəti il zrə icmal bdcənin qeyri-neft baza kəsirinin qeyri-neft mumi daxili məhsula nisbətinin hədəf gstəricisinə uyğun azaldılır.

11-1.4. İcmal bdcənin qeyri-neft baza kəsirinin qeyri-neft mumi daxili məhsula nisbətinin ortamddətli dvr zrə hədəfləri mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən məyyən edilir.

11-1.5. Bdcə qaydasına uyğun icmal bdcə xərclərinin yuxarı həddi hesablanarkən dvlət borcu, dvlət məssisələrinin borcları (dvlət zəmanəti ilə və belə zəmanət olmadan alınan borclar da daxil olmaqla) nəzərə alınır və onun əsasında dvlətin və dvlət məssisələrinin ortamddətli dvrdə borcalma zrə artım və məhdudlaşdırma hədəfləri məyyən edilir.

11-1.6. Bu Qanunun 23.4-c maddəsinə əsasən bdcə qaydasının tətbiqinin dayandırılması halında icmal bdcənin xərcləri icmal bdcə xərclərinin yuxarı həddindən artıq olarsa, mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqan (qurum) icmal bdcə xərclərinin ortamddətli dvrdə bdcə qaydası zrə hesablanmış yuxarı həddə atdırılması zrə təkliflərini bu Qanunun 11.16-cı maddəsində məyyən olunmuş qaydada nvbəti ilin bdcə zərfi daxilində mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqanına (quruma) təqdim edir.

11-1.7. Bdcə qaydasına uyğun icmal bdcə xərclərinin yuxarı həddinin hesablanması qaydası mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən məyyən edilir..

1.7. 19.2-ci maddənin ikinci abzasının birinci cmləsində vahid xəzinə hesabında olan vəsaitin qalığı (sərbəst qalıq) szləri vahid xəzinə hesabının sərbəst qalığı szləri ilə, ikinci cmləsində isə Sərbəst qalığın szləri Vahid xəzinə hesabının sərbəst qalığının szləri ilə əvəz edilsin.

1.8. 19.2-ci maddənin beşinci abzasından (ikinci halda) və 19.5-ci maddənin birinci cmləsindən dvlət bdcəsinin szləri ıxarılsın.

1.9. 20.2-1-ci maddəyə hesabat szndən sonra , bdcə qaydasına uyğun hazırlanmış icmal bdcənin xərclərinə dair proqnoz və kassa icrasının gstəriciləri szləri əlavə edilsin.

1.10. 20.6.6-cı maddədə dvlət bdcəsinin vahid xəzinə hesabında qalığı szləri vahid xəzinə hesabının sərbəst qalığı szləri ilə əvəz edilsin.

1.11. 23.3-c maddədə kənarlaşdıqda sz az olduqda szləri ilə əvəz edilsin.

1.12. 23.4-c maddə aşağıdakı redaksiyada verilsin:

23.4. Dvlət bdcəsinin icrası prosesində dvlət bdcəsinin gəlirləri və onun kəsirinin maliyyələşdirilməsi zrə faktiki daxilolmalar cari ilin rblk gstəricilərinə grə bu Qanunun 17.1-ci maddəsinə uyğun olaraq məyyən olunmuş gstəricilərdən 10 faiz və ya bu daxilolmalar Azərbaycan Respublikasının Dvlət Neft Fondundan dvlət bdcəsinə nəzərdə tutulmuş transfert istisna olmaqla, məyyən olunmuş rblk gstəricilərdən 5 faiz az olduqda, dvlət bdcəsinin icrasında ahəngdarlığın, habelə onun gəlirləri və xərcləri arasında tarazlığın pozulması təhlkəsi yarandıqda və həmin halların bu Qanunun 18.4-c, 18.5-ci, 18.6-cı və 19.6-cı maddələrində nəzərdə tutulan dəyişikliklər aparılmaqla aradan qaldırılması mmkn olmadıqda, mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqan (qurum) cari ilin dvlət bdcəsinə yenidən baxılaraq sekvestr tətbiq olunması və (və ya) dvlət bdcəsinin təsdiq olunmuş xərclərinin atışmayan hissəsinin təmin edilməsi məqsədilə bdcə qaydasının tətbiqinin dayandırılması barədə qanunvericilik təşəbbs qaydasında oktyabr ayının 25-dən gec olmayaraq Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinə mraciət edilməsi ilə bağlı mvafiq icra hakimiyyəti orqanının məyyən etdiyi orqan (qurum) qarşısında məsələ qaldırır..

Maddə 2. Bdcə sistemi haqqında Azərbaycan Respublikası Qanununun 11-1-ci maddəsi 2019-cu ilin dvlət bdcəsi layihəsinin tərtibi prosesindən etibarən tətbiq olunur.

 

İlham ƏLİYEV,

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti

 

Bakı şəhəri, 29 iyun 2018-ci il

1198-VQD