Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında

Azərbaycan Respublikasının Qanunu

 

Bu Qanun Azərbaycan Respublikasında əmlakın qiymətləndirilməsi fəaliyyətinin (bundan sonra qiymətləndirmə fəaliyyəti adlandırılacaqdır) mumi prinsiplərini məyyən edir, habelə bununla bağlı yaranan təşkilati, iqtisadi və hquqi mnasibətləri tənzimləyir.

Maddə 1.Qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında qanunvericilik

Azərbaycan Respublikasında qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında qanunvericilik bu qanundan, digər qanunvericilik aktlarından, habelə Azərbaycan Respublikasının tərəfdar ıxdığı beynəlxalq mqavilələrdən ibarətdir.

Maddə 2.Qiymətləndirmə fəaliyyətinin subyektləri

Fəaliyyətləri bu qanunla tənzimlənən hquqi və fiziki şəxslər (qiymətləndiricilər) və onların xidmətlərinin istehlakıları (sifarişilər) qiymətləndirmə fəaliyyətinin subyektləridir.

Maddə 3.Qiymətləndirmə fəaliyyətinin obyektləri

Qiymətləndirilməsi mlki qanunvericiliklə nəzərdə tutulan və ya sifarişi tərəfindən zəruri hesab edilən hər cr əmlak qiymətləndirmə fəaliyyətinin obyektidir.

Maddə 4.Mlkiyyətilərin z əmlakını qiymətləndirmək hquqları

Azərbaycan Respublikasının hquqi və fiziki şəxslərinin z əmlakını qiymətləndirmək hququ vardır. Qiymətləndirmənin nəticələri mhasibat və statistika uotu və hesabatlarında dzəlişlər etmək n istifadə oluna bilər.

Maddə 5.Məcburi qiymətləndirmə halları

Aşağıdakı hallarda əmlakın məcburi qaydada qiymətləndirilməsi aparılır:

dvlət əmlakının dəyəri zəlləşdirilmə və ya etimadlı idarəetməyə verilmə məqsədilə məyyən edildikdə;

dvlət və bələdiyyə əmlakı girov məqsədləri n istifadə olunduqda;

dvlət və bələdiyyə əmlakı satıldıqda və ya borc hdəlikləri ilə bağlı olaraq başqasına verildikdə;

mlkiyyətilərin əmlakı dvlət və ya bələdiyyə ehtiyacları n satın alındıqda;

dvlət mlkiyyətində olan əsas fondlar yenidən qiymətləndirildikdə;

icbari sığorta nvləri zrə sığorta hadisəsinin baş verməsi nəticəsində sığortalanmış dvlət və bələdiyyə əmlakına dəyən zərər məyyən edildikdə;

məhkəmə hkmnn və ya qərarının təmin edilməsi məqsədi ilə əmlakın qiymətləndirilməsinə zərurət olduqda; (bu halda qiymətləndirmə əmlakın mlkiyyətisi olan şəxslərin sifarişi ilə qiymətləndirici tərəfindən və ya qanunvericiliyə uyğun olaraq mvafiq icra hakimiyyəti orqanı tərəfindən aparılır);

etimadlı idarəetmədə olan əmlaka sahiblik hququ dəyişilərkən əmlakın dəyəri haqqında mbahisə yarandıqda;

boşanan ər-arvadın birinin və ya hər ikisinin tələbi ilə əmlakın blşdrlməsi zamanı bu əmlakın dəyəri haqqında mbahisə yarandıqda;

səhmdar cəmiyyətlərinin birləşdirilməsi və ya ayrılması zamanı onlara məxsus əmlakın dəyəri haqqında mbahisə yarandıqda;

vərəsəlik məsələləri ilə bağlı mbahisələrin həlli zamanı.

Maddə 6.Qiymətləndirmə n əsas

Qiymətləndirici tərəfindən obyektin qiymətləndirilməsi n əsas sifarişi ilə bağladığı mqavilədir.

Mlki qanunvericilikdə nəzərdə tutulmuş hallarda obyektin qiymətləndirilməsi məhkəmənin ekspertiza haqqında, o cmlədən təkrar ekspertiza haqqında qərarı əsasında da aparıla bilər. Belə hallarda məhkəmə qiymətləndirici seməkdə tam mstəqildir.

Maddə 7.Qiymətləndirmənin nəticələri haqqında hesabat

Qiymətləndirmə nəticələri haqqında hesabatların tərtib olunma qaydalarını mvafiq icra hakimiyyəti orqanı məyyənləşdirir. Qiymətləndirmənin nəticələri haqqında hesabatda əmlakın bazar və ya digər dəyərlərinin yekun gstəricisi məhkəmə qaydasında ləğv edilmədikdə, həqiqi sayılır.

Qiymətləndirmə obyektinin qiymətləndirici tərəfindən məyyən edilmiş bazar və ya digər dəyəri haqqında hesabat məhkəmə tərəfindən mvafiq mbahisələrə baxıldığı btn hallarda nəzərə alına bilər.

Maddə 8.Qiymətləndiricinin hesabatında obyektin qiymətləndirilməsi haqqında məlumatın barəsində mbahisələr

Qiymətləndirici hesabatında qiymətləndirilən obyektin bazar və digər dəyərinin həqiqiliyi ilə əlaqədar mbahisələrə məhkəmə tərəfindən baxılır.

Bu halda mbahisəni baxılmaq n qəbul etmiş məhkəmənin mvcud prosessual qanunvericiliyin və bu Qanunun mddəalarını nəzərə alaraq qiymətləndirilən obyektin yenidən ekspert qiymətləndirilməsini təyin etmək hququ vardır.

Maddə 9.Qiymətləndiricinin hquqları

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə məyyən edilmiş qaydada xsusi razılıq almış hquqi və fiziki şəxslər qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə məşğul ola bilərlər.

Qiymətləndiricinin hquqları aşağıdakılardır:

qiymətləndirmə fəaliyyəti haqqında mvcud qanunvericilik ərivəsində qiymətləndirmənin forma və metodlarını mstəqil semək;

qiymətləndirmə keirildiyi hallarda sifarişidən zəruri olan sənədləri tələb etmək, əlavə məlumat və izahatlar almaq;

dvlət və kommersiya sirləri istisna olunmaqla, qiymətləndirməni həyata keirmək n zəruri hesab etdiyi hər cr məlumatı yazılı və ya şifahi formada nc şəxslərdən almaq;

zəruri hallarda qiymətləndirmədə iştirak etmək n mqavilə əsasında mtəxəssisləri cəlb etmək;

sifarişi mqavilə şərtlərini pozduqda, qiymətləndirmə obyekti barəsində lazımi məlumat vermədikdə, habelə qiymətləndiriciyə mvafiq iş və təhlkəsizlik şəraiti yaratmadıqda, qiymətləndirməni həyata keirməkdən imtina etmək.

Maddə 10.Qiymətləndiricinin vəzifələri

Qiymətləndiricinin vəzifələri aşağıdakılardır:

qiymətləndirmə fəaliyyətini həyata keirərkən Azərbaycan Respublikasının qiymətləndirmə haqqında qanunvericiliyinə riayət etmək;

qiymətləndirməni həyata keirərkən sifarişi və ya nc şəxslərdən alınmış sənədlərin saxlanılmasını təmin etmək;

obyektin qiymətləndirilməsinə mane olan səbəblər barədə dərhal sifarişini xəbərdar etmək;

sifarişinin xahişi ilə Azərbaycan Respublikasında qiymətləndirmə haqqında qanunvericilik və onun əsasında qəbul edilmiş normativ hquqi aktlar, mvafiq peşə birliklərinin nizamnaməsi barədə ona məlumat vermək, qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə məşğul olmaq hququ verən sənədləri təqdim etmək;

sifarişinin tələbi ilə qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə məşğul olmaq n zəruri təhsil alınmasını təsdiqləyən sənədləri təqdim etmək;

qiymətləndirmə prosesində sifarişidən alınmış məxfi məlumatı aıqlamamaq;

məhkəmənin tələbi ilə znn hesabatından, mvafiq informasiya və məlumatları təqdim etmək;

sifarişinin məlumat verməkdən imtina etməsi qiymətləndirməyə əsaslı təsir gstərərsə, bunu hesabatında əks etdirmək;

qiymətləndirmənin obyektivliyinə mane olan hallar meydana ıxdıqda, qiymətləndirmədə iştirakının qeyri-mmknly haqqında sifarişiyə məlumat vermək.

Maddə 11.Qiymətləndiricinin mstəqilliyi

Sifarişinin və digər maraqlı şəxslərin qiymətləndiricinin fəaliyyətinə mdaxilə etməsinə yol verilmir.

Maddə 12.Qiymətləndirmə fəaliyyətinə məhdudiyyətlər

Qiymətləndirici qiymətləndirmə obyektində əmlak mənafeyi olan fiziki şəxs və ya hquqi şəxsin təsisisi, mlkiyyətisi, səhmdarı və ya vəzifəli şəxsi olduqda, eləcə də gstərilən şəxslərin, yaxud sifarişinin yaxın qohumu olduqda həmin obyektin qiymətləndirilməsini apara bilməz.

Qiymətləndiricinin qiymətləndirmə obyektinə dair mqavilədən kənar hdəlikləri və qiymətləndirmənin nəticələrinə grə maddi marağı olduqda onun qiymətləndirməni aparmasına icazə verilmir.

Maddə 13.Qiymətləndirmə ilə bağlı xərclər

Gstərilən xidmətlərə grə qiymətləndiriciyə dənilən haqq qiymətləndirmə obyektinin yekun dəyərindən asılı olmamalıdır.

Qiymətləndirmə keirilməsi ilə bağlı xərclər, o cmlədən ekspertin əməyi qanunvericiliyə uyğun olaraq qarşılıqlı razılaşma əsasında dənilməlidir.

Maddə 14.Azərbaycan Respublikasında qiymətləndirmə fəaliyyətinə nəzarət

Azərbaycan Respublikasında qiymətləndirmə fəaliyyətinə nəzarət mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən həyata keirilir.

Maddə 15.Qiymətləndirmə standartları

Qiymətləndirmə standartları, normaları və peşəkar qiymətləndiricilərin hazırlanması qaydaları qanunvericiliyə uyğun olaraq mvafiq icra hakimiyyəti orqanları tərəfindən hazırlanır və təsdiq edilir.

Maddə 16.Qiymətləndiricilərin birlikləri və onların vəzifələri

Qiymətləndiricilər Azərbaycan Respublikasının mvafiq qanunvericiliyinə əsasən peşə mənafelərinin qorunması, beynəlxalq təcrbə mbadiləsi və peşəkarlıq səviyyəsinin yksəldilməsi, digər məqsədlər n z birliklərini yarada bilərlər.

Maddə 17.Qiymətləndirmə fəaliyyətinə xitam verilməsi

Qiymətləndirmə fəaliyyətinin həyata keirilməsinə aşağıdakı hallarda xitam verilir:

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə grə qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə məşğul olan hquqi və fiziki şəxsin dvlət qeydiyyatından kediyi zaman saxtakarlıq faktı sbuta yetirildikdə;

Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyinə uyğun olaraq qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə məşğul olan hquqi şəxsin mflisləşməsi faktı təsdiq edildikdə;

hquqi və fiziki şəxs tərəfindən həyata keirilən qiymətləndirmə fəaliyyəti ilə əlaqədar sənədlərdə məhkəmə tərəfindən saxtakarlıq aşkar edildikdə;

qiymətləndirici qiymətləndirmə fəaliyyətini həyata keirmək n qanunvericiliklə ona verilən səlahiyyətləri aşdıqda;

məhkəmənin qanuni qvvəyə minmiş qərarı ilə.

Maddə 18.Qiymətləndiricinin və sifarişinin məsuliyyəti

Qiymətləndirici və sifarişi bu Qanunun və qiymətləndirmə haqqında mqavilədə gstərilən şərtlərin pozulmasına grə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qaydada məsuliyyət daşıyır.

 

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Heydər ƏLİYEV

 

Bakı şəhəri, 25 iyun 1998-ci il

№ 510-IQ